Iran, land van prachtige mensen en moskeeën

DSC_0342 IMG_0223 IMG_0654 IMG_20150416_172211 IMG_20150416_175819 IMG_20150416_172056972 IMG_20150416_173205249

“Hello, where are you from? Have a nice trip in Iran!” Dat is wat ik en mijn reisgenoot dagelijks vele malen op straat te horen kregen in Teheran en andere steden die we in Iran bezochten. Mensen zijn heel open, vriendelijk en gastvrij. Vaak werd er naast dit beleefdheidspraatje, met name door jonge mensen, ook gevraagd om een foto te maken. En de mensen die het niet durfden te vragen maakten stiekem een foto. Dat is grappig want je ziet ze behoedzaam naderen met hun telefoon. Of omzichtig het fototoestel op iemand richten die verdacht dicht naast je staat.

Attractie

Buitenlandse toeristen zijn dan ook een attractie op zich in Iran. En zeker jonge mensen die zelfstandig reizen. Wat je wel ziet zijn georganiseerde tours, maar de gemiddelde deelnemer is daar 65 plus. Ook dit is eigenlijk op een hand te tellen. En dat is zonde want je kunt prima reizen door Iran en het land heeft zo ongelofelijk veel te bieden op gebied van kunst en cultuur. En had ik het al gezegd? De mensen zijn heel erg aardig!

Imagoprobleempje

Iran kampt dan ook met een gigantisch imagoprobleem. Journalist Joris Luyendijk beschreef het al in zijn boek: ‘Het zijn net mensen, beelden uit het Midden-Oosten’. Een dictatuur laat zich moeilijk in de kaarten kijken en het vergaren van objectief nieuws is er lastig. Gevolg is dat er een eenzijdig beeld/verhaal ontstaat. Mijn beeld van Iran was dat van boze mannen met baarden en gesluierde vrouwen die scanderen: dood aan Amerika en Israël. Dat Iraniërs Amerika en Amerikanen grondig haten is dan ook niet waar. Het klopt wel dat de diplomatieke banden ronduit slecht te noemen zijn en de economische boycot helpt ook niet mee. Maar als je morgen een vestiging van McDonald’s in Teheran opent, staat er al spoedig een rij van kilometers lang. Daar durf ik mijn hand voor in het vuur te steken.

Vriendelijkheid zelve
Eerlijk is eerlijk, ik heb nooit een volk meegemaakt dat zo gastvrij en vriendelijk is als de Iraniërs. Mensen spreken je niet alleen op straat aan om een praatje maken. Ze helpen je bij het vinden van de juiste bus of ze nemen je op sleeptouw en laten je hun stad zien terwijl zij hun Engels kunnen oefenen. Ik heb ook verhalen gehoord van toeristen die direct thuis uitgenodigd werden voor een hele maaltijd.
Zelf werden mijn reisgenoot en ik niet uitgenodigd om thuis te komen eten. Wat we wel meemaakten is dat we een hapje in een restaurant gingen eten nadat we waren daartoe waren uitgenodigd door twee Iraniërs die wij leerden kennen via een collega van mijn reisgenoot. Onze gastheer en gastvrouw stonden erop dat zij alles af zouden rekenen. Ook na enig aandringen bleven zij erbij. Best gek als je bedenkt dat het gemiddelde maandloon in Iran een stuk lager ligt (circa 1200 dollar volgens het CIA Factbook) dan in Nederland.

Later las ik over dit cultuurverschil in het boek ‘Stiekem kan hier alles’ van journalist Eefje Blankevoort. Ze woonde in Iran voor zij voor haar afstudeeronderzoek over de martellarencultuur. Over haar ervaringen daar schreef ze dit boek, dat ik echt een aanrader vind. Zij schrijft dat je over een kwestie als wie de rekening betaalt, drie maal heen en weer kunt pingpongen. Als de gastheer na drie maal voet bij stuk houdt betaalt hij. Het is een kwestie van eer en als de gastheer eigenlijk geen geld heeft, biedt hij toch aan te betalen. Als je dan vraagt zullen we delen? dan kan de gastheer de tweede of derde keer zonder gezichtsverlies op het aanbod ingaan om de rekening te splitten. Maar dan moet je dat wel drie keer voorstellen! Het zijn van de subtiele culturele verschillen die je maar net moet doorhebben.

Moskeeën

Naast mooie mensen heb ik de meest prachtige moskeeën gezien. Met al die verschillende stijlen van mozaïek lijkt het echt net Duizend-en-een-nacht. In de stad Shiraz bezocht ik een van de vele moskeeën die de moeite waard zijn: Aramgah-e Shah-e Ceheragh waar je ook het mausoleum van de koning van het licht kunt bezoeken. Na een tijdje rond te hebben gestiefeld werden we aangesproken door een jongeman die in het ‘international office’ werkzaam was. Buitenlandse bezoekers worden uitgenodigd voor thee en een koekje. Dan vertellen ze kort het verhaal achter de moskee en krijg je een sterk staaltje propaganda. Een brief van de opperste leider Khamenei, gericht aan de jeugd van Europa en Noord-Amerika. Ook wij zelf en een groepje Italiaanse mannen die de vijftig al waren gepasseerd ontvingen een brief. Jeugd is kennelijk een vrij rekkelijk begrip in Iran. De brief moet je even goed tot je laten doordringen want hij is nogal langdradig en wollig geformuleerd. Maar de kernboodschap die ik eruit haal is deze: denk zelf na en verdiep je in de islam voordat je er een oordeel over velt. En scheer vooral niet het recente terrorisme vanuit islamitische hoek over een kam met de rest van de brave gelovigen. Een boodschap waar je in principe niet tegen kunt zijn. Het gaat vooral in wat er aan bijzaken in staat over het westen. Door te zeggen wat hij allemaal niet gaat zeggen, zegt de opperste leider het toch.

Stofsoldaten

Overigens waren de jonge mannen en dame van het ‘international office’ zeer vriendelijk. Op hun vrije dag, het was donderdag en donderdag en vrijdag zijn het weekend in Iran, werkten ze daar. De jongen die ons later rond zou leiden door de moskee studeerde medicijnen. Op deze manier oefent hij zijn Engels. Er waren veel meer vrijwilligers in de moskee bezig. Een hele brigade met mannen en vrouwen die een groene sjerp droegen. Gewapend met een plumeau gaan zij het stof te lijf! Eerst dacht ik dat het een grapje was, maar dit bleek niet het geval.

Spindoctor

Wat mij betreft kan Khamanei wel een spindoctor gebruiken want de gemiddelde lezer uit de doelgroep haakt na een alinea af. De lezer die volhoudt moet de brief twee keer lezen om er iets van te snappen want de halve wereldgeschiedenis wordt er direct bijgesleept. Dat werkt natuurlijk niet. En daarbij maakt de opperste leider, of diens tekstschrijver, de fout door eerst alle ‘roze olifanten’ te noemen waarmee hij het beeld bevestigt dat hij wil veranderen. Beter is het om direct je eigen frame te positioneren, het beeld dat je wil neerzetten. Dat landt direct en het voordeel daarvan is dat als je goeie oneliners hebt, je opponenten deze over zullen nemen.
Een tweede punt is dat de brief de doelgroep zeer selectief bereikt want jongeren uit het westen komen vrijwel niet in Iran. Al moet ik wel zeggen dat je de brief ook online kunt terugvinden in verschillende talen en als audioboodschap. Maar dan nog. Hij ging niet viral op Facebook. Of ik heb iets gruwelijk gemist.

Imagocamper

In Yazd, een andere stad die we aandeden, zag ik een camper van een Duits gezin dat zich ook inzette om het beeld te kantelen dat wij in het westen hebben van Iran. Ludiek, maar dan moet je die camper niet in Yazd neerzetten want daar zit je doelgroep niet.
Nee, ik heb er een hard hoofd in wat betreft het beeld. Zolang Iran gesloten blijft en er weinig Iraniërs naar het buitenland reizen en buitenlanders naar Iran zal het beeld zo blijven. In dit licht zijn de recente onderhandelingen tussen de VS en Iran en het opheffen van de economische sancties enigszins opbeurend. Wie weet kunnen meer mensen uit het westen in de toekomst genieten van dit prachtige land en de geweldig gastvrije mensen.

Geplaatst in Uncategorized | Tags: , , , | 2 reacties

Oversteken in Teheran

DSC_0006 DSC_0028 DSC_0050 DSC_0051 DSC_0053 DSC_0056 DSC_0063 DSC_0065 DSC_0092 DSC_0198 DSC_0309 DSC_0332 DSC_0342 DSC_0354 DSC_0361 IMG_0375 IMG_20150420_104528

Teheran is een redelijk schone stad qua vuil in de straten, alleen de lucht is bijzonder smerig. De stad huisvest ongeveer evenveel mensen als er in zijn totaliteit in Nederland wonen. En al die mensen stappen elke dag op hun motor of in hun Paykan, de nationale auto. Omdat de benzine van niet al te beste kwaliteit is en Teheran grotendeels ingeklemd ligt tussen bergen is de lucht erg vervuild. In de paar dagen dat ik er was, was de lucht blauw. Wat een uitzondering blijkt want normaal hangt er schijnbaar een oranje deken van smog over de stad. Mijn luchtwegen raakten desondanks binnen de kortste keren geïrriteerd. En mijn neus zat vol met zwart snot aan het einde van de dag. Nee, qua luchtvervuiling doet Teheran niet onder voor Peking.

Chaos
Het verkeer is zeer chaotisch. Auto’s, bussen, taxi’s en motoren maken de dienst uit. Fietsers zie je nauwelijks (zou ik ook niet proberen) en voetgangers zijn vogelvrij, zo lijkt het. Stoplichten staan er voor de sier en zebrapaden worden structureel genegeerd. Oversteken gaat als volgt: je kijkt naar links, dan naar rechts en nog een keer naar links. Vervolgens begin je gewoon te lopen. Dat de auto’s blijven komen deert niet. De truc is om gewoon te blijven lopen in een rustig tempo zodat je berekenbaar bent. Niet stilstaan dus en oogcontact maken met de bestuurders. Zo wurm je je door het razende autoverkeer van vier rijden dik heen. Even pauze nemen in de middenberm en dan de volgende vier rijen. In het begin bonkte mijn hart in mijn keel, maar na een paar dagen was het een soort van normaal. Echt wennen doet het niet. Wie het vaststaan beu is neemt een dromedaris of een vliegend tapijtje.

PS. Van boven naar beneden gezien zijn foto’s 10, 11, 12, 13, 14, 15 en 17 niet in Teheran genomen.

Geplaatst in Uncategorized | Tags: , | Een reactie plaatsen

Iran loopt weg met Hafez

DSC_0123 DSC_0126 DSC_0128 IMG_0211 IMG_0594 IMG_20150415_165545

Dit is het eerste deel van een vierluik waarin ik een deel van de avonturen beschrijf die ik beleefde met mijn reisgenoot tijdens onze trip door Iran van 12 tot 23 april 2015.

Van Iraniërs wordt wel gezegd dat ze altijd twee zaken in huis hebben: een koran en een boek met verzameld werk van de dichter Hafez. Als deze Iraanse volksheld nog geleefd zou hebben was hij ongetwijfeld een begeerde popster.
Iran is een land dat zijn dichters eert want poëzie is als balsem voor de Iraanse ziel. In moeilijke tijden waarin het land bezet werd door buitenlandse mogelijkheden (en dit is gedurende de geschiedenis nogal eens het geval geweest) bleek de literatuur en de gedichten dan ook het bloed van de Perzische cultuur dat bleef stromen. Hafez, wat iets betekent als hij die de Koran uit zijn hoofd kan reciteren, is misschien wel Irans bekendste dichter. Zijn echte naam was Shams al-Din Mohammad Shirazi. Er is niet heel veel over de man bekend. De Lonely Planet meldt dat hij leefde van 1325 tot 1389 in Shiraz. Nee, niet waar de druivensoort zijn naam aan te danken heeft.

Faal-e-Hafez
Tijdens mijn reis door Iran was Shiraz een van de plekken die ik bezocht en uiteraard stond de tombe van Hafez hoog op mijn lijstje. In de fascinerende tv-serie ‘Onze man in Teheran’ van journalist Thomas Erdbrink zag ik dat de Iraniërs weglopen met hun beroemde dichters. Dit werd bevestigd bij tijdens het bezoek aan de tombe van Hafez.
Want dit bleek een echte trekpleister, niet alleen voor de paar verdwaalde bejaarde West-Europese toeristen, maar met name voor de Iraniërs zelf. Scholieren in uniform tot dagjesmensen, allemaal komen ze kijken.

Hafez als orakel

Voor de ingang van de tuin waar de tombe staat, staan mannen met parkietjes of een ander soort vogeltjes. Voor een paar Riaal kun je het vogeltje een kaartje laten trekken met daarop een gedicht van de dichter. De woorden zijn bijna profetisch en zeggen iets over je toekomst. Dit verklaart ook waarom de dichter nog altijd razend populair is, schrijft Michael Axworthy in zijn boek Iran. ‘Empire of the mind. A history from zoroaster to the present day’.
Dode dichter
Op een zeker moment was de dode dichter niet meer het middelpunt in de tuin maar mijn reisgenoot en ik. Kennelijk waren wij een echte attractie en de mensen wilden graag met ons op de foto bij de tombe. Iraniërs zijn nieuwsgierige mensen en maken graag een praatje. Wat blijkt nu? Ze kennen echt allemaal een gedicht van Hafez. Dat is mooi om te zien en te horen..

Wijntje?
In de tijd dat Hafez dichtte, dronken de mensen in het Perzische rijk hoogstwaarschijnlijk gewoon wijn. Dat zie je dan ook ook afgebeeld op verschillende fresco’s in paleizen van de oude sjahs. Wijn en liefde zijn dus dankbare onderwerpen voor Hafez. Met de revolutie in 1979 ontstond er een probleem, want wijn en liefde zijn niet de beste onderwerpen voor in een Islamitische Republiek. Vanwege de populariteit koos het bewind voor een pragmatische oplossing: een andere uitleg. Wijn is een metafoor voor God en liefde is liefde voor…juist, God.

PS

Ook in het westen staat de poëzie van Hafez hoog aangeschreven. Zo was de Duitse dichter Goethe fan. Hafez werk is in het Engels vertaald. Zijn werk is verzameld in Divan-e-Hafez.

Like The Morning Breeze

Like the morning breeze, if you bring to the morning good deeds,

The rose of our desire will open and bloom.

Go forward, and make advances down this road of love;

In forward motion, the pain is great.

To beg at the door of the Winehouse is a wonderful alchemy.

If you practice this, soon you will be converting dust into gold.

O heart, if only once you experience the light of purity,

Like a laughing candle, you can abandon the life you live in your head.

But if you are still yearning for cheap wine and a beautiful face,

Don’t go out looking for an enlightened job.

Hafiz, if you are listening to this good advice,

The road of Love and its enrichment are right around the curve.

From: Drunk on the Wind of the Beloved

Translated by Thomas Rain Crowe
Bron gedicht:
http://peacefulrivers.homestead.com/hafiz.html#anchor_16044

Geplaatst in Iran | Een reactie plaatsen

Met je fiets in de trein

IMG_0549 IMG_0540 IMG_0538

Maandag 4 mei leek mij een uitstekende dag om mijn fiets op te halen bij station Amsterdam Amstel en per trein naar Overvecht te vervoeren. Het is echter vakantie en dit betekent dat veel dagjesmensen de trein pakken naar onze hoofdstad en uiteraard ook allerlei plekken daarbuiten. Ook de fiets gaat dan mee de trein in. Al dan niet bepakt en bezakt met een halve inboedel. Met een beetje moeite kon ik mijn stalen ros op de daartoe bestemde plaats wurmen tussen twee coupes in. Gevolg was wel dat de doorgaande weg versperd was. Een soort hindernisbaan voor de conducteur, dacht ik nog toen ik mijn boek erbij pakte.
Daar dacht de conducteur even later heel anders over.
“Ja, dat kan echt niet”, hoorde ik een mannenstem zeggen. De mannelijke conducteur en een vrouwelijke collega stonden voor mijn fiets die hen doorgang belette. “Hmm, Utrecht Zuilen”, zei de vrouwelijke conducteur terwijl ze naar buiten keek, half over mijn fiets gebogen.
Toen kwam ik in actie want ik wilde geen boete ofzo. Met mijn charmantste gezicht sprong ik om het hoekje om kordaat mijn fiets wat te verschuiven zodat het brave NS personeel door kon lopen. Een strenge blik viel mij ten deel en daarna keek de mannelijke conducteur geconcentreerd op zijn smartphone. Terwijl zijn vrouwelijke collega weer over mijn geïmproviseerde hindernisbaan wilde stormen om de reizigers van informatie voor overstappen te voorzien.

Ik knoopte een praatje aan en kreeg prompt een folder in mijn handen gedrukt over het vervoer van je fiets in de trein. Het bevestigde dat ik niet goed bezig was. Ik had moeten wachten op een volgende trein. Gelukkig stapte ik in Utrecht snel uit.

Geplaatst in Uncategorized | Een reactie plaatsen

Illegaal gokken bij de snackbar in Overvecht

Voor vijf euro friet, twee kroketten en 100 euro op Ajax. In de snackbar aan de Kastordreef kon je naast frieten en snacks ook illegaal gokken. Inspecteurs ontdekten dit bij toeval en nu is snackbar gesloten voor 12 maanden, schrijft DUIC.nl. De aanwezigen keerden zich tegen de inspecteurs toen deze de laptop wilden vorderen, en het personeel greep niet in. Recent las ik een ander vrij bizar nieuwsbericht over dezelfde snackbar. Een klant was daar in zijn been gestoken met een mes. Dit tweede bericht verklaart een hoop. Twee mensen kregen onenigheid over een illegale weddenschap, of wie de laatste kaaskroket kon bestellen natuurlijk, en zijn elkaar te lijf gegaan. Ook dat is Overvecht.

Geplaatst in Uncategorized | Tags: , , | Een reactie plaatsen

Excellent nieuws uit Overvecht

Goed nieuws is geen nieuws. Althans, dat is de mening van menig journalist. Rare jongens die journalisten, maar zij houden nu eenmaal meer van rampspoed en leed. Noem het beroepsdeformatie. Om aan al dat leed en de kommer en kwel in de wereld wat tegenwicht te bieden is de nationale goed nieuwsdag in het leven geroepen. Maar omdat niet al het goede nieuws zich in een dag laat vangen heb ik een goed nieuws bericht over Overvecht. Vorige week las ik dat een aantal basis- en middelbare scholen van de overheid het predicaat excellente school heeft gekregen. En tot mijn  grote genoegen waren er drie scholen in Utrecht die deze eer ten deel viel, waaronder de Openbare Basisschool in Overvecht. Een excellente school presteert zeer goed en krijgt met deze titel maatschappelijke zichtbaarheid en waardering. Deze scholen zijn voorbeelden voor andere scholen. To zover het goede nieuws en we gaan weer over tot de orde van de dag.

 

Geplaatst in Uncategorized | Tags: , , | Een reactie plaatsen

Het is gewoon gaan (ook met de trein)

Ook een machinist op de trein heeft soms zijn dag niet. Dan rijdt hij pardoes een station voorbij waar hij eigenlijk had moeten stoppen. Helaas kan hij niet even keren op de weg of vol in de remmen en achteruit terug rijden. Nee, dan is het gewoon gaan. Passagiers schieten uit hun automatische piloot en mensen op het perron kijken verbaasd op. Ik heb dat zelf al een paar keer meegemaakt. De stoptrein reed station Overvecht voorbij. Vond ik eigenlijk wel geestig. Vooral de reactie van de mensen in de trein. Boze blikken en cynische opmerkingen. En dan de machinist die een excuus door de intercom prevelt. “Ja, sorry mensen, ik roerde even in mijn bakkie pleur en kreeg mijn zakje suiker niet open.” Deze week las ik een berichtje op RTV Utrecht dat Overvecht het station is dat het vaakst wordt overgeslagen. Maar liefst 135 keer in 2014. Er stond niet bij hoeveel treinen er dagelijks van en naar Overvecht rijden dus ik denk dat dit het percentueel bezien wel meevalt. Al schijnt het in sommige gevallen wel met opzet te gebeuren, een station overslaan, om verloren tijd in te halen. Dat vind ik niet dan weer niet zo geestig.

Geplaatst in Overvecht | Tags: , , | Een reactie plaatsen