Werkeloos of werkloos?

IMG_1465

‘Werkeloos, betekent iets anders dan werkloos, knoop dat goed in je oren’, zei mijn docent op de journalistiekopleiding. Ik schreef een artikel waarin het aantal werklozen in Nederland aan bod kwam. Sindsdien ben ik me bewust van het verschil tussen werkloos, wat zonder werk zitten betekent. En werkeloos. Wat toekijken zonder iets te doen betekent.
Ik moest dan ook glimlachen toen ik het bovenstaande reclamebord zag hangen. Werkeloos? Ja, ik kijk naar jullie bord en ik doe niks. Wat ze willen en wat ik later dan ook deed was naar hun site gaan. Ik was toch wel nieuwsgierig geworden wie dit bord heeft geplaatst. Mijn vermoeden werd bevestigd: het is een platform waar je als werkzoekende ‘gratis’ je cv kunt plaatsen. Iedereen zichtbaar op de arbeidsmarkt, luidt de slogan. En ze zijn bij At Monday ambitieus want ze willen de grootste worden: ‘Building world’s largest serviceplatform for job seekers and employers!’ Misschien dat ze dan kunnen beginnen met de tekst op dat bord aanpassen?

Geplaatst in Uncategorized | Een reactie plaatsen

Dreefnieuws dreigt te verdwijnen

Geplaatst in Uncategorized | Een reactie plaatsen

Uitzicht op de goden in Overvecht

IMG_0892

Wonen doe ik tussen de opera’s en als ik uit mijn raam kijk zie ik Artemis. Ze straalt rust uit, met de vogels boven haar hoofd. En je ziet de maan tussen de wolken. In haar ene hand houdt ze een boog. Ze heeft een pijl in de aanslag en tuurt naar de einder. Een hert kijkt om en weet dat het laatste uur geslagen heeft. De jachthonden staan paraat.

Goed kijken is wel vereist want eerlijk is eerlijk, ik keek jaren naar Artemis maar zag haar niet. Als je begrijpt wat ik bedoel. Het zijn van die aanblikken die je dagelijks tot je neemt, maar die niet tot je bewustzijn doordringen. Maar Artemis is inmiddels bij me binnengekomen.

Ze prijkt fier op de gevel van het trappenhuis van mijn vorige woning aan de Tannhäuserdreef in Overvecht. Deze dreef is overigens vernoemd naar een van de opera’s van de Duitse componist Richard Wagner. Hij baseerde de opera op een middeleeuwse sage. De hoofdpersoon, Tannhäuser, is een kunstenaar die zich wil overgeven aan zinnelijke lust, maar dit brengt hem in conflict met zijn religieus ingestelde verstand. Een innerlijke tweestrijd die volgens Wikipedia wordt belichaamd door de twee vrouwen die hij bemint. Dit loopt fout en Tannhäuser moet boete doen door een pelgrimstocht naar Rome te ondernemen.

Op het andere trappenhuis van dezelfde flat aan de Tannhäuserdreef staat Apollo afgebeeld op de betonnen gevel, de broer van Artemis, maar die kan ik niet zo goed zien vanuit mijn raam. Zowel Artemis als Apollo zijn kinderen van Zeus, de oppergod die heerste vanaf de Olympus en het beeld is dus regelrecht afkomstig uit de Griekse mythologie.

Robbert Graves schrijft in zijn boek ‘Griekse mythen’ dat Zeus er conform de tijdsgeest meerdere amoureuze verhoudingen op nahield. Bij Leto verwekte hij Artemis en Apollo waarbij hij zichzelf en Leto in kwartels veranderde. Hera, de vrouw én zuster van Zeus, ja het wordt nu een beetje incestueus, werd uiteraard jaloers en zond de slang Phyto achter Leto aan die haar over hele wereld achtervolgde. Tevens decreteerde ze dat Leto op geen enkele plek mocht bevallen waar de zon scheen. Uiteindelijk beviel Leto van Artemis op het eiland Delos.

Omdat Leto zonder pijn beviel wil de mythe dat Artemis is aangesteld tot beschermvrouw van de geboorten. Ook is ze beschermvrouw van kleine kinderen en zoogdieren. Artmis beschikt, zo schrijft Graves, over het vermogen om stervelingen zowel de pest en plotselinge dood aan te doen als hen te genezen. Er zit een grote tegenstrijdigheid in Artemis. Een interessante figuur dus.

Artemis en Apollo (1965) is een officieel kunstwerk van kunstenaar Harry op de Laak. Het is van beton en tegelijk het grootste kunstwerk dat in Overvecht te vinden is. Als je de geveldoeken niet meetelt, denk ik dan. Het meet 20 bij 6-14 meter (bron: kunstroute Overvecht, verkrijgbaar op www.echtovervecht.nl en bedacht en uitgevoerd door HIK-Ontwerpers.). Tijdens de bouw van de wijk Overvecht eind jaren vijftig van de vorige eeuw kwam er geld beschikbaar voor kunst in de openbare ruimte. Daarom is Overvecht de Utrechtse wijk met de meeste kunst. En de meeste straatbordjes met operanamen (en rivierdreven). Ik geniet in elk geval van de Griekse goden waar ik op uitkijk.

Geplaatst in Overvecht | Tags: , , , , , , | Een reactie plaatsen

Moskeeën, koepels en mozaiek

DSC_0184 DSC_0192 DSC_0272 DSC_0385 DSC_0396 DSC_0425 DSC_0473 DSC_0492 IMG_20150416_191424 IMG_20150416_192247 IMG_20150416_181433649 IMG_20150417_193944 IMG_20150417_194351 IMG_20150417_194500 IMG_20150420_101719 IMG_20150420_104004 IMG_20150420_105222 IMG_20150420_164440 IMG_20150421_121541 IMG_20150421_124449 IMG_20150421_161459 IMG_20150421_162050 IMG_20150421_174738 IMG_20150423_111710 IMG_20150423_111802 IMG_20150423_115613

Als ik ooit nog een keer mijn badkamer wil betegelen dan weet ik wel waar ik die tegels vandaan ga halen, juist Iran. Wat een prachtige tegels en mozaiken heb ik daar gezien. De koepels van de moskeeën zijn er werkelijk heel mooi en uitbundig versierd. Alle tinten diep blauw tot geel en roze en dan allerlei gave designs en patronen. Een lust voor oog. In Nederland zouden de moskeeën er van mij ook wel zo uit mogen zien. De tegels kun je daar dus eenvoudig aanschaffen want er zijn ambachtsmensen en kunstenaars die ze maken. Helaas was er in mijn rugzak geen plaats voor een paar tegels ;-) Wel paste er een prachtige koperen vaas in en meerdere met de hand gestempelde tafelkleedjes. En ja, met pijn in het hart heb ik besloten af te zien van de koop van een prachtig handgeweven Perzisch tapijtje.
Overigens is het lastig om spulletjes uit Iran te importeren vanwege de boycot. Net zoals je ter plekke alles cash moet afrekenen. Dus voor spijtoptanten biedt het internet geen soelaas. Zonde wel want er zijn zulke mooie spullen in Iran. Maar goed, een uitstekend excuus om nog een keer terug te gaan!

Geplaatst in Iran | Tags: , , | Een reactie plaatsen

Muurkunst in Teheran

DSC_0012 DSC_0028 DSC_0033 DSC_0044 DSC_0090 DSC_0094 DSC_0200 DSC_0347 DSC_0543 DSC_0544 IMG_0202 IMG_20150423_143023 IMG_20150423_185408

In Teheran zie je vrij veel muurschilderingen. Een groot deel is gewijd aan de opperste leider Ayatollah Khamenei en diens voorganger Ayatollah Khomeini, de geestelijk vader van de Islamitische revolutie van 1979. Twee streng kijkende mannen die hun blik laten glijden over de drukke straten van Teheran. Een ander gedeelte laat portretten van martelaren zien. Ook onder veel bordjes met daarop straatnamen hangen kleine portretjes van martelaren. Dat zijn jonge gesneuvelde soldaten. Zij lieten het leven tijdens de ‘Holy Defense War’ zoals de oorlog tussen Iran en Irak (1980-1988) ook wel werd genoemd door het Iraanse regime. Vele honderdduizenden trokken vrijwillig en ongeoefend naar het front als Basij. De Basij is een paramilitaire militie bestaande uit vrijwilligers. Het verhaal wil dat deze jongelingen een plastic sleutel om hun nek gehangen kregen en vervolgens onder meer het mijnenveld in werden gestuurd. De plastic sleutel bood hen toegang tot het paradijs.
Opgezweept door de jonge revolutie wilden de Basij de goddeloze Saddam Hoessein en zijn Iraakse leger verslaan. Het was een conventionele oorlog die zijn weerga niet kende in deze regio. Honderdduizenden sneuvelden toen zij de loopgraven uit moesten. Saddam, die werd gesteund door het westen, slaagde er uiteindelijk niet in om gebruik te maken van de verwarring die het plotselinge machtsvacuüm creëerde. Dat ontstond na het vluchten van de sjah. Saddam wilde de olie- en gasrijke grensprovincie inpikken. Khomeini op zijn beurt gebruikte de oorlog om zijn greep op het land te verstevigen. Een klassieke truc voor een leider, de aandacht verschuiven van intern naar extern en de strijd aan gaan.

 Parttime martelaar

Omdat vrijwel iedere familie in Iran geliefden heeft verloren in de oorlog worden de doden goed geëerd. Nabij Teheran, bij het mausoleum waar imam Khomeini ligt, bevindt zich een begraafplaats waar ruim 200.000 gesneuvelden liggen. Wie stierf aan het front werd martelaar. Als je overigens alleen een arm verliest bijvoorbeeld ben je voor 30 procent martelaar. Je krijgt dan een uitkering die 30 procent is van wat je zou krijgen als je dood was geweest. Het klinkt wrang: parttime martelaar.

Grappen

Overigens maken de Iraniërs zelf grappen over het martelaarschap. Zo las ik in het boek van journalist Eefje Blankevoort, ‘Stiekem kan hier alles, waarin zij verhaalt over haar avonturen in Iran de volgende grap: een vrouw loopt over straat en op een zeker moment merkt ze dat ze achtervolgt wordt. Ze kijkt eens goed om en ziet dat het een penis is. Daarop vlucht ze een winkel in en doet haar beklag omdat de penis van geen ophouden weet en haar blijft achtervolgen. Tja, beantwoordt de winkelier het geklaag van de vrouw, het is een 99 procent martelaar.

Uber-martelaar

De cultuur van martelaarschap ligt historisch besloten in het geloof van de sjiieten, wat de Iraniërs overwegend zijn. Het Irak van Saddam was ook overwegend sjiitisch, maar de heersende Baath partij was soennitisch. Imam Hoessein, (neen, geen familie van!) een van de twaalf heilige imams die voor de sjiieten van groot belang zijn, vocht zichzelf dood in de zevende eeuw bij slag om Karbala en is sindsdien de primus inter pares onder de martelaren.

Holy Defense Museum

De muurschilderingen herinneren aan de martelaren, hun strijd en bijzondere opofferingsgezindheid. De Basij vormen nog altijd een invloedrijke en rijke organisatie die ervoor zorgt dat revolutie en de offers blijven voortleven middels de muurschilderingen. Zo is er bijvoorbeeld ook het Holy Defense Museum in Teheran door deze organisatie gefinancierd. Het is een enorm groot en nieuw museum waar vrijwel niemand te zien was. Binnen hingen eindeloze rijen foto’s van martelaren en het gruwelijke verhaal van de oorlog werd er getoond. Buiten stond wapentuig zoals tanks, boten en vliegtuigen blikkerend in de zon. We kregen bij elke zaal een andere gids die ons uitleg gaf.

Cultuur van martelaren

Overigens is de bevolking van Iran jong zodat het merendeel de oorlog niet bewust heeft meegemaakt. De gemiddelde Iraniër rouwt natuurlijk om gesneuvelde geliefden in zijn of haar familie, maar ik kreeg niet de indruk dat de revolutie en de martelarencultuur erg op het netvlies van de mensen staan. De muurschilderingen hebben wel indruk op me gemaakt. Voor wie meer wil weten over dit onderwerp kan ik ‘Hier kan stiekem alles’ van journalist Eefje Blankevoort aanraden. Zij deed voor haar afstudeerscriptie onderzoek naar dit fenomeen en dit beschrijft ze op smakelijke wijze in haar boek.

Geplaatst in Uncategorized | Tags: , , , , | Een reactie plaatsen

Iran, land van prachtige mensen en moskeeën

DSC_0342 IMG_0223 IMG_0654 IMG_20150416_172211 IMG_20150416_175819 IMG_20150416_172056972 IMG_20150416_173205249

“Hello, where are you from? Have a nice trip in Iran!” Dat is wat ik en mijn reisgenoot dagelijks vele malen op straat te horen kregen in Teheran en andere steden die we in Iran bezochten. Mensen zijn heel open, vriendelijk en gastvrij. Vaak werd er naast dit beleefdheidspraatje, met name door jonge mensen, ook gevraagd om een foto te maken. En de mensen die het niet durfden te vragen maakten stiekem een foto. Dat is grappig want je ziet ze behoedzaam naderen met hun telefoon. Of omzichtig het fototoestel op iemand richten die verdacht dicht naast je staat.

Attractie

Buitenlandse toeristen zijn dan ook een attractie op zich in Iran. En zeker jonge mensen die zelfstandig reizen. Wat je wel ziet zijn georganiseerde tours, maar de gemiddelde deelnemer is daar 65 plus. Ook dit is eigenlijk op een hand te tellen. En dat is zonde want je kunt prima reizen door Iran en het land heeft zo ongelofelijk veel te bieden op gebied van kunst en cultuur. En had ik het al gezegd? De mensen zijn heel erg aardig!

Imagoprobleempje

Iran kampt dan ook met een gigantisch imagoprobleem. Journalist Joris Luyendijk beschreef het al in zijn boek: ‘Het zijn net mensen, beelden uit het Midden-Oosten’. Een dictatuur laat zich moeilijk in de kaarten kijken en het vergaren van objectief nieuws is er lastig. Gevolg is dat er een eenzijdig beeld/verhaal ontstaat. Mijn beeld van Iran was dat van boze mannen met baarden en gesluierde vrouwen die scanderen: dood aan Amerika en Israël. Dat Iraniërs Amerika en Amerikanen grondig haten is dan ook niet waar. Het klopt wel dat de diplomatieke banden ronduit slecht te noemen zijn en de economische boycot helpt ook niet mee. Maar als je morgen een vestiging van McDonald’s in Teheran opent, staat er al spoedig een rij van kilometers lang. Daar durf ik mijn hand voor in het vuur te steken.

Vriendelijkheid zelve
Eerlijk is eerlijk, ik heb nooit een volk meegemaakt dat zo gastvrij en vriendelijk is als de Iraniërs. Mensen spreken je niet alleen op straat aan om een praatje maken. Ze helpen je bij het vinden van de juiste bus of ze nemen je op sleeptouw en laten je hun stad zien terwijl zij hun Engels kunnen oefenen. Ik heb ook verhalen gehoord van toeristen die direct thuis uitgenodigd werden voor een hele maaltijd.
Zelf werden mijn reisgenoot en ik niet uitgenodigd om thuis te komen eten. Wat we wel meemaakten is dat we een hapje in een restaurant gingen eten nadat we waren daartoe waren uitgenodigd door twee Iraniërs die wij leerden kennen via een collega van mijn reisgenoot. Onze gastheer en gastvrouw stonden erop dat zij alles af zouden rekenen. Ook na enig aandringen bleven zij erbij. Best gek als je bedenkt dat het gemiddelde maandloon in Iran een stuk lager ligt (circa 1200 dollar volgens het CIA Factbook) dan in Nederland.

Later las ik over dit cultuurverschil in het boek ‘Stiekem kan hier alles’ van journalist Eefje Blankevoort. Ze woonde in Iran voor zij voor haar afstudeeronderzoek over de martellarencultuur. Over haar ervaringen daar schreef ze dit boek, dat ik echt een aanrader vind. Zij schrijft dat je over een kwestie als wie de rekening betaalt, drie maal heen en weer kunt pingpongen. Als de gastheer na drie maal voet bij stuk houdt betaalt hij. Het is een kwestie van eer en als de gastheer eigenlijk geen geld heeft, biedt hij toch aan te betalen. Als je dan vraagt zullen we delen? dan kan de gastheer de tweede of derde keer zonder gezichtsverlies op het aanbod ingaan om de rekening te splitten. Maar dan moet je dat wel drie keer voorstellen! Het zijn van de subtiele culturele verschillen die je maar net moet doorhebben.

Moskeeën

Naast mooie mensen heb ik de meest prachtige moskeeën gezien. Met al die verschillende stijlen van mozaïek lijkt het echt net Duizend-en-een-nacht. In de stad Shiraz bezocht ik een van de vele moskeeën die de moeite waard zijn: Aramgah-e Shah-e Ceheragh waar je ook het mausoleum van de koning van het licht kunt bezoeken. Na een tijdje rond te hebben gestiefeld werden we aangesproken door een jongeman die in het ‘international office’ werkzaam was. Buitenlandse bezoekers worden uitgenodigd voor thee en een koekje. Dan vertellen ze kort het verhaal achter de moskee en krijg je een sterk staaltje propaganda. Een brief van de opperste leider Khamenei, gericht aan de jeugd van Europa en Noord-Amerika. Ook wij zelf en een groepje Italiaanse mannen die de vijftig al waren gepasseerd ontvingen een brief. Jeugd is kennelijk een vrij rekkelijk begrip in Iran. De brief moet je even goed tot je laten doordringen want hij is nogal langdradig en wollig geformuleerd. Maar de kernboodschap die ik eruit haal is deze: denk zelf na en verdiep je in de islam voordat je er een oordeel over velt. En scheer vooral niet het recente terrorisme vanuit islamitische hoek over een kam met de rest van de brave gelovigen. Een boodschap waar je in principe niet tegen kunt zijn. Het gaat vooral in wat er aan bijzaken in staat over het westen. Door te zeggen wat hij allemaal niet gaat zeggen, zegt de opperste leider het toch.

Stofsoldaten

Overigens waren de jonge mannen en dame van het ‘international office’ zeer vriendelijk. Op hun vrije dag, het was donderdag en donderdag en vrijdag zijn het weekend in Iran, werkten ze daar. De jongen die ons later rond zou leiden door de moskee studeerde medicijnen. Op deze manier oefent hij zijn Engels. Er waren veel meer vrijwilligers in de moskee bezig. Een hele brigade met mannen en vrouwen die een groene sjerp droegen. Gewapend met een plumeau gaan zij het stof te lijf! Eerst dacht ik dat het een grapje was, maar dit bleek niet het geval.

Spindoctor

Wat mij betreft kan Khamanei wel een spindoctor gebruiken want de gemiddelde lezer uit de doelgroep haakt na een alinea af. De lezer die volhoudt moet de brief twee keer lezen om er iets van te snappen want de halve wereldgeschiedenis wordt er direct bijgesleept. Dat werkt natuurlijk niet. En daarbij maakt de opperste leider, of diens tekstschrijver, de fout door eerst alle ‘roze olifanten’ te noemen waarmee hij het beeld bevestigt dat hij wil veranderen. Beter is het om direct je eigen frame te positioneren, het beeld dat je wil neerzetten. Dat landt direct en het voordeel daarvan is dat als je goeie oneliners hebt, je opponenten deze over zullen nemen.
Een tweede punt is dat de brief de doelgroep zeer selectief bereikt want jongeren uit het westen komen vrijwel niet in Iran. Al moet ik wel zeggen dat je de brief ook online kunt terugvinden in verschillende talen en als audioboodschap. Maar dan nog. Hij ging niet viral op Facebook. Of ik heb iets gruwelijk gemist.

Imagocamper

In Yazd, een andere stad die we aandeden, zag ik een camper van een Duits gezin dat zich ook inzette om het beeld te kantelen dat wij in het westen hebben van Iran. Ludiek, maar dan moet je die camper niet in Yazd neerzetten want daar zit je doelgroep niet.
Nee, ik heb er een hard hoofd in wat betreft het beeld. Zolang Iran gesloten blijft en er weinig Iraniërs naar het buitenland reizen en buitenlanders naar Iran zal het beeld zo blijven. In dit licht zijn de recente onderhandelingen tussen de VS en Iran en het opheffen van de economische sancties enigszins opbeurend. Wie weet kunnen meer mensen uit het westen in de toekomst genieten van dit prachtige land en de geweldig gastvrije mensen.

Geplaatst in Uncategorized | Tags: , , , | 2 reacties

Oversteken in Teheran

DSC_0006 DSC_0028 DSC_0050 DSC_0051 DSC_0053 DSC_0056 DSC_0063 DSC_0065 DSC_0092 DSC_0198 DSC_0309 DSC_0332 DSC_0342 DSC_0354 DSC_0361 IMG_0375 IMG_20150420_104528

Teheran is een redelijk schone stad qua vuil in de straten, alleen de lucht is bijzonder smerig. De stad huisvest ongeveer evenveel mensen als er in zijn totaliteit in Nederland wonen. En al die mensen stappen elke dag op hun motor of in hun Paykan, de nationale auto. Omdat de benzine van niet al te beste kwaliteit is en Teheran grotendeels ingeklemd ligt tussen bergen is de lucht erg vervuild. In de paar dagen dat ik er was, was de lucht blauw. Wat een uitzondering blijkt want normaal hangt er schijnbaar een oranje deken van smog over de stad. Mijn luchtwegen raakten desondanks binnen de kortste keren geïrriteerd. En mijn neus zat vol met zwart snot aan het einde van de dag. Nee, qua luchtvervuiling doet Teheran niet onder voor Peking.

Chaos
Het verkeer is zeer chaotisch. Auto’s, bussen, taxi’s en motoren maken de dienst uit. Fietsers zie je nauwelijks (zou ik ook niet proberen) en voetgangers zijn vogelvrij, zo lijkt het. Stoplichten staan er voor de sier en zebrapaden worden structureel genegeerd. Oversteken gaat als volgt: je kijkt naar links, dan naar rechts en nog een keer naar links. Vervolgens begin je gewoon te lopen. Dat de auto’s blijven komen deert niet. De truc is om gewoon te blijven lopen in een rustig tempo zodat je berekenbaar bent. Niet stilstaan dus en oogcontact maken met de bestuurders. Zo wurm je je door het razende autoverkeer van vier rijden dik heen. Even pauze nemen in de middenberm en dan de volgende vier rijen. In het begin bonkte mijn hart in mijn keel, maar na een paar dagen was het een soort van normaal. Echt wennen doet het niet. Wie het vaststaan beu is neemt een dromedaris of een vliegend tapijtje.

PS. Van boven naar beneden gezien zijn foto’s 10, 11, 12, 13, 14, 15 en 17 niet in Teheran genomen.

Geplaatst in Uncategorized | Tags: , | Een reactie plaatsen